Wat is Jungiaanse therapie?

Wat houdt Jungiaanse therapie in?

Jung geloofde dat we maar een klein deel van onszelf bewust kennen. Hij schatte dat ongeveer vijf procent van wie we zijn zich in het bewuste afspeelt, en de andere vijfennegentig procent in het onbewuste.

Die onderstroom stuurt ons gedrag, onze relaties en onze keuzes, zonder dat we het doorhebben.

Jungiaanse therapie brengt die onderstroom in beeld. Niet door je klachten simpelweg 'weg te werken', maar door te onderzoeken wat eronder zit.

In deze benadering ben je niet kapot en hoef je niet gerepareerd te worden. Je bent simpelweg uit balans geraakt met delen van jezelf die je ooit hebt weggestopt.

De therapie helpt je om die delen terug te vinden en te verzoenen, zodat je weer heel wordt. Dat proces van heel worden noemde Jung individuatie.

Waarom praten en denken alleen vaak niet genoeg zijn

Veel mensen die bij een Jungiaans therapeut aankloppen, hebben al het een en ander geprobeerd. Ze kunnen hun probleem rationeel perfect uitleggen en snappen precies hoe het zit.

En toch verandert er vanbinnen niets.

Dat komt doordat inzicht en verandering op verschillende lagen zitten. Gesprekstherapie en cognitieve technieken werken vooral op die bewuste vijf procent.

Ze helpen je begrijpen en anders denken, en dat is waardevol. Maar zolang de blokkade in de diepere laag zit, blijft het aan de oppervlakte.

Je verstand heeft het door, maar je onderstroom nog niet. Dat is de reden dat je jezelf zo goed kunt begrijpen en toch steeds in hetzelfde patroon blijft hangen.

Hoe werkt Jungiaanse therapie?

De Jungiaanse benadering gebruikt een aantal sleutelbegrippen en methoden om die diepe onderstroom bereikbaar te maken.

1.

Veel mensen verwarren de rol die ze spelen met wie ze daadwerkelijk zijn. In de Jungiaanse psychologie noemen we dat sociale masker de persona.

Het is de buitenkant die we aan de wereld presenteren om erbij te horen en ons veilig te voelen. De persona is een universeel archetype van aanpassing.

Je kiest dit masker meestal niet bewust; je ego schiet er op de automatische piloot in omdat het comfortabel voelt.

Dat aanpassen is heel nuttig, totdat je erin doorslaat en volledig met je masker samenvalt.

Soms is die persona gekoppeld aan ons werk. Denk aan de arts die thuis aan de eettafel nog steeds de klinische, afstandelijke dokter is, of de leraar die zijn partner behandelt alsof die in zijn klas zit.

Maar het gaat veel vaker over de relationele rollen die we onbewust aannemen om overeind te blijven:

• De Kameleon die zich geruisloos aanpast aan de wensen van anderen om niet buiten de boot te vallen.

• De Pleaser die ten koste van de eigen grenzen iedereen tevreden probeert te houden.

• De Analist of Denker die alles met het verstand probeert op te lossen om maar niet te hoeven voelen.

Wanneer we samenvallen met zo'n rol, zijn we er één mee geworden. Jung waarschuwde hier al scherp voor: wanneer je niets anders meer bent dan je persona, word je in wezen neurotisch.

Je leeft dan niet meer echt; je wordt geleefd door de rol.

Maar die persona is slechts één klein stukje van wie je bent. Diep onder de oppervlakte, in jouw collectief onbewuste, liggen nog talloze andere archetypen.

Dit zijn de universele oerkrachten die horen bij jouw totale, echte zelf. Wanneer je je blindstaart op die ene rol, sluit je al die andere levendige delen op in de kelder van je onbewuste.

Ze liggen daar te wachten tot je ze weer wakker maakt.

2.

De schaduw is een specifiek deel van je persoonlijke onbewuste. Het is de plek waarin je alles hebt opgeborgen wat je ooit van jezelf moest wegstoppen omdat je leerde dat het er niet mocht zijn, zoals je boosheid, je grenzen, of juist je eigen felle levenskracht.

Het werken met deze weggestopte delen heet schaduwwerk. Door je schaduw recht in de ogen te durven kijken, maak je de weg vrij om ook de diepere, slapende archetypen in jezelf weer te integreren.

Juist in dat donker ligt vaak je grootste goud en levensenergie verborgen.

3.

Dit is een krachtige techniek die Jung zelf ontwikkelde. Je onbewuste spreekt namelijk geen woorden; het spreekt in beelden.

Via begeleide, actieve verbeelding maak je bewust contact met deze innerlijke beelden en ga je er letterlijk het gesprek mee aan. Je blijft hierbij gewoon wakker en houdt zelf de regie.

Het is geen zweverige meditatie en geen hypnose, maar een van de meest directe manieren om dieper in die vijfennegentig procent van je onbewuste af te dalen.

4.

Als we slapen, rust ons bewuste verstand en krijgt de onderstroom vrij spel. Jung zag dromen niet als willekeurige hersenactiviteit, maar als directe brieven van je onbewuste.

Je onbewuste probeert je via dromen te vertellen waar je uit balans bent geraakt.

Omdat die boodschappen verpakt zitten in symbolen en metaforen, begrijpen we ze vaak niet meteen. In de therapie ontcijferen we samen deze symbolen.

Niet met een universeel dromenboekje waarin staat dat een slang 'dit' betekent of een huis 'dat', maar door te kijken naar wat het symbool specifiek voor jou betekent. Je dromen zijn een feilloos kompas.

Voor wie is Jungiaanse therapie geschikt?

Deze vorm van therapie past bij mensen die aan de buitenkant hun zaken vaak goed op orde hebben. Een goede baan, een fijn leven, mensen die op hen bouwen.

' ervaren.

Vaak zijn het de dragers, de mensen op wie iedereen leunt, die verleerd zijn hoe ze zacht voor zichzelf moeten zijn en wat hun eigenlijke behoeften zijn.

Regelmatig hebben zij al een traject in de reguliere zorg achter de rug. Ze zijn analytisch sterk en kunnen precies uitleggen waar hun pijn vandaan komt.

Wat ze zoeken is een benadering die voorbij dat hoofd durft te kijken, naar de plek waar ze met hun verstand simpelweg niet bij kunnen.

Wat is het verschil met reguliere therapie?

Het grootste verschil zit in de diepte en het doel. Veel reguliere therapieën werken klachtgericht en met vaste protocollen.

Zodra de scherpe randjes van de pijn weg zijn, stopt het traject.

Jungiaanse therapie ziet die pijn of klacht niet als het eindpunt, maar als een wegwijzer. Het doel is niet alleen dat je klacht verdwijnt, maar dat je de weggestopte delen van jezelf weer thuisbrengt.

Het is geen quick fix en het vraagt de bereidheid om je eigen kelder in te gaan. Maar wie die stap durft te zetten, ontdekt dat daar precies de heelheid en de levenskracht liggen te wachten.

Zelf kennismaken met deze manier van kijken

Je hoeft niet meteen in therapie om iets van deze benadering te ervaren. Een goede eerste stap is ontdekken welke archetypen bij jou het hardst aan het stuur zitten.

Dat zie je in een paar minuten met de gratis Identiteitsscan.

→ Doe de gratis Identiteitsscan

Wil je meer weten over Jungiaanse therapie in de praktijk en over persoonlijke begeleiding, lees dan verder over de werkwijze en de mogelijkheden.

→ Meer over Jungiaanse therapie bij Ingeborg Beuzel

Veelgestelde vragen over Jungiaanse therapie