Wat is Jungiaanse therapie?

Wat houdt Jungiaanse therapie in?

Jung geloofde dat we maar een klein deel van onszelf bewust kennen. Hij schatte dat ongeveer vijf procent van wie we zijn zich in het bewuste afspeelt, en de andere vijfennegentig procent in het onbewuste.

Die onderstroom stuurt ons gedrag, onze relaties en onze keuzes, zonder dat we het doorhebben.

Jungiaanse therapie brengt die onderstroom in beeld. Niet door je klachten weg te werken, maar door te onderzoeken wat eronder zit.

In deze benadering ben je niet kapot en hoef je niet gerepareerd te worden. Je bent uit balans geraakt met delen van jezelf die je ooit hebt weggestopt.

De therapie helpt je om die delen terug te vinden en te verzoenen, zodat je weer heel wordt. Dat proces van heel worden noemde Jung individuatie.

Waarom praten en denken alleen vaak niet genoeg zijn

Veel mensen die bij een Jungiaans therapeut zoals ik aankloppen, hebben al het een en ander geprobeerd. Ze kunnen hun probleem precies uitleggen en snappen rationeel hoe het zit.

En toch verandert er van binnen niets.

Dat komt doordat inzicht en verandering op verschillende lagen zitten. Gesprekstherapie en cognitieve technieken werken vooral op die bewuste vijf procent.

Ze helpen je begrijpen en anders denken, en dat is waardevol. Maar zolang de blokkade in de diepere laag zit, blijft het aan de oppervlakte.

Je verstand heeft het door, je onderstroom nog niet. Daar ligt de reden dat je jezelf zo goed kunt snappen en toch in hetzelfde patroon blijft hangen.

Hoe werkt Jungiaanse therapie?

De Jungiaanse benadering gebruikt een aantal begrippen om die onderstroom bereikbaar te maken. Vier ervan vormen de kern.

Archetypen. Dit zijn oude, universele patronen die in ieder mens leven.

Denk aan de Pleaser die het iedereen naar de zin wil maken, de Heerser die alles onder controle houdt, de Perfectionist die de lat torenhoog legt, of de Rebel die zich verzet. Vaak zijn we zo vergroeid met één zo'n rol dat we denken dat het onze persoonlijkheid is.

Terwijl het een overlevingsstrategie is die ooit nuttig voor je was.

De schaduw. Dit is alles wat je van jezelf hebt weggestopt omdat je ooit leerde dat het niet mocht.

Je boosheid, je behoeften, je felheid. Die kanten zijn niet verdwenen.

Ze wachten in de kelder tot je ze weer durft aan te kijken. Het werken met deze weggestopte delen heet schaduwwerk, en juist daar, in dat donker, ligt vaak je grootste kracht verborgen.

Actieve visualisatie. Dit is een techniek die Jung zelf ontwikkelde en die hij actieve imaginatie noemde.

Je onbewuste spreekt geen woorden, het spreekt in beelden. Via begeleide verbeelding maak je bewust contact met die beelden en ga je er een gesprek mee aan.

Je blijft daarbij wakker en houdt zelf de regie. Het is geen zweverige meditatie en geen hypnose.

Het is een van de directste manieren om bij die vijfennegentig procent te komen.

Droomanalyse. Als we slapen, rust ons bewuste verstand en krijgt de onderstroom vrij spel.

Jung zag dromen niet als willekeurige hersenactiviteit, maar als directe brieven van je onbewuste. Je onbewuste probeert je via dromen iets te vertellen over waar je uit balans bent.

Omdat die boodschappen verpakt zitten in symbolen en metaforen, begrijpen we ze vaak niet meteen. In de therapie ontcijferen we samen die symbolen.

Niet met een universeel dromenboekje waarin staat dat een slang 'dit' betekent of een huis 'dat', maar door te kijken naar wat het symbool specifiek voor jóú betekent. Je dromen zijn een feilloos kompas dat precies laat zien waar jouw ontwikkelingsproces op dat moment om vraagt.

Voor wie is Jungiaanse therapie geschikt?

Deze vorm van therapie past vaak bij mensen die aan de buitenkant hun zaken op orde hebben. Een goede baan, een gezin, genoeg om van te leven.

En van binnen toch dat knagende gevoel van leegte of onrust. Vaak zijn het de dragers, de mensen op wie iedereen leunt, die vergeten zijn hoe ze zacht voor zichzelf moeten zijn.

Regelmatig hebben ze al een traject in de reguliere zorg gehad. Ze zijn analytisch sterk en kunnen precies uitleggen hoe het zit.

Wat ze zoeken is iemand die voorbij dat hoofd durft te kijken, naar de plek waar ze met hun verstand niet bij kunnen. Herken je jezelf hierin, dan is deze benadering waarschijnlijk voor jou geschreven.

Wat is het verschil met reguliere therapie?

Het grootste verschil zit in de diepte en het doel. Reguliere therapie werkt vaak met een protocol en een vast aantal sessies, gericht op het verminderen van klachten.

Zodra de directe pijn weg is, ben je klaar. Jungiaanse therapie ziet die pijn niet als het probleem, maar als een wegwijzer.

Het doel is niet dat je klacht verdwijnt, maar dat je de delen van jezelf die je hebt afgesplitst weer thuisbrengt.

Het is geen quick fix en geen toverstafje. Het vraagt dat je bereid bent om je eigen donker aan te kijken.

Maar wie die stap zet, ontdekt vaak dat daar precies het goud ligt.

Zelf kennismaken met deze manier van kijken

Je hoeft niet meteen in therapie om iets van deze benadering te ervaren. Een goede eerste stap is ontdekken welke archetypen bij jou het hardst aan het stuur zitten.

Dat zie je in een paar minuten met de gratis Identiteitsscan.

→ Doe de gratis Identiteitsscan

Wil je meer weten over Jungiaanse therapie in de praktijk en over persoonlijke begeleiding, lees dan verder over de werkwijze en de mogelijkheden.

→ Meer over Jungiaanse therapie bij Ingeborg Beuzel

Veelgestelde vragen over Jungiaanse therapie